martes, 22 de septiembre de 2026

Barenboim vuelve a El Escorial

 

Schubert, Wagner y Schumann

34 años después de su memorable concierto con Plácido Domingo y la Orquesta Filarmónica de Berlín, en la Basílica del Monasterio, Barenboim ha vuelto a San Lorenzo de El Escorial; no pude asistir al concierto del pasado día 19 en el Teatro del Auditorio de la localidad madrileña, pero sí he podido escuchar una grabación del mismo; no es buena, pero suficiente para percibir cómo fueron las interpretaciones.

Los tres o cuatro críticos cuyas crónicas he leído y que nunca han soportado a Barenboim, o al menos nunca han sido capaces de reconocer su genialidad, ahora admiten que el de Buenos Aires ha sido uno de los grandes (aunque, insisto, siempre han sido negacionistas de su talento, sobre todo como director). ¡Demasiado tarde, muchachos!: no tenéis credibilidad, que lo reconozcáis ahora no tiene ningún valor, porque han sido otros, no vosotros, quienes sí vieron -vimos- desde hace mucho tiempo la extraordinaria musicalidad de este intérprete, sea al piano o dirigiendo.

Pero, no contentos con este ejercicio de hipocresía, esos han vuelto a poner muy serios reparos -algunos grotescos, como que por momentos Barenboim no dirigió, sino que la orquesta tocó sola- a las recreaciones del día 19: nadie con un poco de experiencia asistiendo a conciertos puede afirmar en serio una cosa así. Amparándose, claro está, en que la mayoría de sus lectores no han escuchado ese concierto, siguen vertiendo su incomprensión o su inquina.

Pero es que, al margen de algunos deslices de ciertos músicos de la Orquesta del West-Eastern Divan, sobre todo en la Sinfonía “Renana” de Schumann, las interpretaciones de las tres obras programadas han sido sencillamente excelsas. Quienes las han fustigado no lo habrían hecho si, en lugar de haberlas dirigido Barenboim, lo hubieran hecho por ejemplo un Giulini o un Celibidache. La Sinfonía “Inacabada” de Schubert se ha parecido en concepto bastante a la que el propio Barenboim hizo el pasado 4 de octubre de 2025 con la Filarmónica de Berlín, que es, para más de uno entre los que me cuento, la más honda, hermosa y emocionante que hayamos escuchado nunca. La diferencia: que la Orquesta del día 19 no es tan extraordinaria desde el punto de vista técnico como la portentosa formación berlinesa.

¡Cómo ha sido el Preludio y Muerte de Isolda de Wagner! Hasta los más anti han reconocido su genialidad (pese a, por descontado, ¡faltaría más!, señalarle algún defecto). Creo que no he escuchado jamás algo tan sublime.

La “Renana” no tuvo apenas nada de la tópica interpretación que puede esperarse de un venerable maestro anciano, pues el vigor y el entusiasmo de los movimientos más rápidos -el primero y el último- apenas surgieron más lentos de lo habitual. El famoso cuarto, el que rememora la solemne ceremonia en la Catedral de Colonia, fue despojado de parte de su opulenta grandiosidad, pero no, ni mucho menos, de su íntima emoción y espiritualidad.

Pues sí, Barenboim está físicamente muy mermado, pero su musicalidad y su lucidez están tanto o más pujantes que nunca. Por cierto, un par de críticas que he leído sí las puedo compartir en buena parte: las de Fernando López Vargas-Machuca (“Ya nos queda un día menos”) y Víctor Mourelle (“Plateamagazine”). A los demás que he leído -no voy a nombrarlos- lo que les sigue apeteciendo es atizar.

 

domingo, 20 de septiembre de 2026

Richard Wagner: Discografía (VIII)

 

Siegfried (1876)

 

               Siegfried/Brünnhilde/Mime/Wanderer/Alberich/Fafner/Erda/Pájaro del bosque

 

1950       Set Svanholm/Kirsten Flagstad/Peter Markwort/Josef Herrmann/Alois Pernerstofer/

Ludwig Weber/Elisabeth Höngen/Julia Moor

Music&Arts Wilhelm Furtwängler/Orquesta de La Scala, Milán    81’05+74’32+75’23             7,5/4

 

1953       Astrid Varnay/Wolfgang Windgassen/Paul Kuen/Hans Hotter/Ira Malaniuk/Gustav Neidlinger/

Josef Greindl/Maria von Ilosvay/Rita Streich

Foyer      Clemens Krauss/Orquesta del Festival de Bayreuth          82’35+75’10+79’20             8/5

 

1953       Ludwig Suthaus/Martha Mödl/Julius Patzak/Ferdinand Frantz/Alois Pernerstorfer/

Josef Greindl/Margarete Klose/Rita Streich                       88’24+74’20+84’06             8/5

EMI        Wilhelm Furtwängler/Orquesta Sinfónica de la RAI, Roma           

 

1955       Wolfgang Windgassen/Astrid Varnay/Paul Kuen/Hans Hotter/Gustav Neidlinger/Josef Greindl/

Maria von Ilosvay/Ilse Hollweg

Testament Joseph Keilberth/Orquesta del Festival de Bayreuth       77’46+72’30+77’45             7,5/7

 

1956       Wolfgang Windgassen/Astrid Varnay/Paul Kuen/Hans Hotter/Gustav Neidlinger/Arnold van Mill/

Jean Madeira/Ilse Hollweg                                                86’30+77’57+84’42             8,5/6

Golden Melodram Hans Knappertsbusch/Orquesta del Festival de Bayreuth

 

1958       Wolfgang Windgassen/Astrid Varnay/Gerhard Stolze/Hans Hotter/Frans Andersson/Josef Greindl/

Maria von Ilosvay/Dorothea Siebert                                  88’35+78’58+85’33             8/6

Arkadia   Hans Knappertsbusch/Orquesta del Festival de Bayreuth              

 

1963       Wolfgang Windgassen/Birgit Nilsson/Gerhard Stolze/Hans Hotter/Gustav Neidlinger/

Kurt Böhme/Marga Höffgen/Joan Sutherland

Decca     Georg Solti/Orquesta Filarmónica de Viena                      82’31+74’14+80’38             9/8

 

1966       Wolfgang Windgassen/Birgit Nilsson/Erwin Wohlfahrt/Theo Adam/Gustav Neidlinger/

Kurt Böhme/Vera Sukupova/Erika Köth                           223’04                  7,5/6,5

Philips    Karl Böhm/Orquesta del Festival de Bayreuth  

 

1969       Jess Thomas/Helga Dernesch/Gerhard Stolze/Thomas Stewart/Zoltán Kelemen/

Karl Ridderbusch/Oralia Domínguez/Catherine Gayer

DG         Herbert von Karajan/Orquesta Filarmónica de Berlín     86’38+74’07+83’24             8,5/8

 

*1980     Manfred Jung/Gwyneth Jones/Heinz Zednik/Donald McIntyre/Hermann Becht/Fritz Hübner/

Ortrun Wenkel/Norma Sharp                                             75’00+74’17+75’48             6/8

Philips    Pierre Boulez/Orquesta del Festival de Bayreuth/*Patrice Chéreau 

 

1982       René Kollo/Jeannine Altmeyer/Peter Schreier/Theo Adam/Siegmund Nimsgern/Matti Salminen/

Ortrun Wenkel/Norma Sharp

Eurodisc Marek Janowski/Staatskapelle Dresden                           77’24+74’32+80’19             7,5/8,5

 

1989       René Kollo/Hildegard Behrens/Helmut Pampuch/Robert Hale/Ekkehard Wlaschiha/

               Kurt Moll/Hanna Schwarz/Julie Kaufmann

EMI        Wolfgang Sawallisch/Orquesta de la Ópera Estatal de Baviera                      

 

*1990     Siegfried Jerusalem/Hildegard Behrens/Heinz Zednik/James Morris/Ekkehard Wlaschiha/

Matti Salminen/Brigitta Svendén/Dawn Upshaw                82’30+76’30+81’25             7,5/7

DG         James Levine/Orquesta del Metropolitan, Nueva York/*Otto Schenk            

 

1991       Siegfried Jerusalem/Eva Marton/Peter Haage/James Morris/Theo Adam/Kurt Rydl/

               Jadwiga Rappé/Kiri Te Kanawa                                       

EMI        Bernard Haitink/Orquesta Sinfónica de la Radio Bávara                229’        8/8,5

                                           

1993       Siegfried Jerusalem/Anne Evans/Graham Clark/John Tomlinson/Günter von Kannen/

Teldec/   Philip Kang/Brigitta Svendén/Hilde Leidland                    77’44+78’56+83’23             8,5/9

*Warner Daniel Barenboim/Orquesta del Festival de Bayreuth/Harry Kupfer               

 

*2008     Lance Ryan/Jennifer Wilson/Gerhard Siegel/Juha Uusitalo/Franz-Josef Kapellmann/

Stephen Milling/Catherine Wyn-Rogers/Marina Zyatkova   84’33+77’05+84’08           7,5/9

C Major  Zubin Mehta/Orquesta de la Comunidad Valenciana/*La Fura dels Baus/Carlus Padrissa

 

*2011     Stephen Gould/Linda Watson/Gerhard Siegel/Albert Dohmen/Andrew Shore/Hans-Peter König/ 

Christa Meyer/Robin Johannsen

Opus Arte  Christian Thielemann/Orquesta del Festival de Bayreuth/*Tankred Dorst   244’37

 

2012       Lance Ryan/Susan Bullock/Peter Marsh/Terje Stensvold/Jochen Schmeckenbecher/

               Magnus Baldvinsson/Meredith Arwady/Katerina Kasper

Oehms    Sebastian Weigle/Orquesta de la Ópera de Frankfurt                       237’        6,5/8

 

*2012     Jay Hunter Morris/Deborah Voigt/Gerhard Siegel/Bryn Terfel/Eric Owens/Hans-Peter König/

               Patricia Bardon/Mojca Erdmann

DG         Fabio Luisi/Orquesta del Metropolitan, Nueva York/*Robert Lepage             6/8

 

*2013     Lance Ryan/Nina Stemme/Peter Bronder/Terje Stensvold/Johannes Martin Kränzle/

Alexander Tsymbalyuk/Anna Larsson/Rinnat Moriah        81’04+77’20+80’02             8/9

Arthaus   Daniel Barenboim/Orquesta de La Scala, Milán/*Guy Cassiers      

 

2013       Stephen Gould/Violeta Urmana/Christian Elsner/Tomasz Konieczny/Jochen Schmeckenbecher/

               Matti Salminen/Anna Larsson/Sophie Klussmann             76’06+72’11+78’41             6/9

Pentatone Marek Janowski/Orquesta Sinfónica de Radio Berlín                   

 

2023       Simon O’Neill/Anja Kampe/Peter Hoare/Michael Volle/Georg Nigl/Franz-Josef Selig/

               Gerhild Romberger/Danae Kontora

BR          Simon Rattle/Orquesta Sinfónica de la Radio Bávara                      232’        7/8

 

*2024     Andreas Schager/Anja Kampe/Stephan Rügamer/Michael Volle/Johannes Martin Kränzle/

Peter Rose/Anna Kissjudit/Victoria Randem

Unitel     Christian Thielemann/Staatskapelle Berlín/*Dmitri Tcherniakov   8/9

 

viernes, 18 de septiembre de 2026

Richard Wagner: Discografía (VII)

 

Die Walküre (1870)

 

               Brünnhilde/Siegmund/Sieglinde/Wotan/Fricka/Hunding

 

1950       Kirsten Flagstad/Günther Treptow/Hilde Konetzni/Ferdinand Frantz/Elisabeth Höngen/

Ludwig Weber

Music&Arts Wilhelm Furtwängler/Orquesta de La Scala, Milán    71’17+81’10+66’01             8/4

 

1953       Astrid Varnay/Ramón Vinay/Regina Resnik/Hans Hotter/Ira Malaniuk/Josef Greindl

Foyer      Clemens Krauss/Orquesta del Festival de Bayreuth          61’50+84’55+64’30             7,5/5      

 

1953       Martha Mödl/Wolfgang Windgassen/Hilde Konetzni/Ferdinand Frantz/Elsa Cavelti/Gottlob Frick

EMI        Wilhelm Furtwängler/Orquesta Sinfónica de la RAI, Roma  67’50+97’00+69’00         8,5/5

 

1953       Martha Mödl/Ludwig Suthaus/Leonie Rysanek/Ferdinand Frantz/Margaret Klose/Gottlob Frick

EMI        Wilhelm Furtwängler /Orquesta Filarmónica de Viena    66’45+92’51+69’50             9/6

 

1955       Astrid Varnay/Ramón Vinay/Gré Brouwenstijn/Hans Hotter/Georgine von Milinkovic/Josef Greindl

Testament Joseph Keilberth/Orquesta del Festival de Bayreuth       66’45+86’12+66’48             8/7

 

1956       Astrid Varnay/Wolfgang Windgassen/Gré Browenstijn/Hans Hotter/Georgine von Milinkovic/

Josef Greindl

Golden Melodram Hans Knappertsbusch/Orquesta del Festival de Bayreuth    63’40+93’16+74’04   9/6

 

1958       Astrid Varnay/Jon Vickers/Leonie Rysanek/Hans Hotter/Rita Gorr/Josef Greindl

Arkadia  Hans Knappertsbusch/Orquesta del Festival de Bayreuth   66’22+93’42+72’19           9/6

 

1962       Birgit Nilsson/Jon Vickers/Gré Brouwenstijn/George London/Rita Gorr/David Ward

Decca     Erich Leinsdorf/Orquesta Sinfónica de Londres               60’30+87’37+68’05             7,5/7,5

 

1966       Birgit Nilsson/James King/Leonie Rysanek/Theo Adam/Annelies Burmeister/Gerd Nienstedt

Philips    Karl Böhm/Orquesta del Festival de Bayreuth                  210’        8,5/7

 

1966       Birgit Nilsson/James King/Régine Crespin/Hans Hotter/Christa Ludwig/Gottlob Frick

Decca     Georg Solti/Orquesta Filarmónica de Viena                      65’49+92’50+70’20             9,5/8,5

 

1967       Régine Crespin/Jon Vickers/Gundula Janowitz/Thomas Stewart/Josephine Veasey/Martti Talvela

DG         Herbert von Karajan/Orquesta Filarmónica de Berlín     67’22+97’00+72’44             8/8

 

*1980     Gwyneth Jones/Peter Hofmann/Jeannine Altmeyer/Donald McIntyre/Hanna Schwarz/Matti Salminen

Philips    Pierre Boulez/Orquesta del Festival de Bayreuth/*Patrice Chéreau  62’00+85’54+65’15   7,5/8

 

1981       Jeannine Altmeyer/Siegfried Jerusalem/Jessye Norman/Theo Adam/Yvonne Minton/Kurt Moll

Eurodisc Marek Janowski/Staatskapelle Dresden                           64’35+89’06+65’37             8/8

 

1988       Eva Marton/Reiner Goldberg/Cheryl Studer/James Morris/Waltraud Meier/Matti Salminen

EMI        Bernard Haitink/Orquesta Sinfónica de la Radio Bávara                231’        8,5/8,5

 

1989       Hildegard Behrens/Robert Schunk/Julia Varady/Robert Hale/Marjana Lipovsek//Kurt Moll

EMI        Wolfgang Sawallisch/Orquesta de la Ópera Estatal de Baviera                      

 

*1990     Hildegard Behrens/Gary Lakes/Jessye Norman/James Morris/Christa Ludwig/Kurt Moll

DG         James Levine/Orquesta del Metropolitan, Nueva York/*Otto Schenk  63’15+95’23+70’58  7,5/8

 

1993       Gabriele Schnaut/Poul Elming/Alessandra Marc/Robert Hale/Anja Silja/Alfred Muff

Decca     Christoph von Dohnányi/Orquesta de Cleveland                            224’        6,5/8,5

                                            

1993       Anne Evans/Poul Elming/Nadine Secunde/John Tomlinson/Linda Finnie/Matthias Hölle

Teldec/                                                                                            65’54+94’22+72’52             8,5/9

*Warner Daniel Barenboim/Orquesta del Festival de Bayreuth/*Harry Kupfer 

 

*1994     Gabriele Schnaut/Plácido Domingo/Waltraud Meier/Monte Pederson/Marjana Lipovsek/

Matthias Hölle

Muzzik   Riccardo Muti/Orquesta de La Scala, Milán/André Engel                8/8

 

*2008     Jennifer Wilson/Peter Seiffert/Petra Maria Schnitzer/Juha Uusitalo/Anna Larsson/Matti Salminen               

*C Major Zubin Mehta/Orquesta de la Comunidad Valenciana/*La Fura dels Baus/Carlus Padrissa               65’54+95’56+73’10  8,5/9

 

*2011     Linda Watson/Johan Botha/Edith Haller/Albert Dohmen/Mihoko Fujimura/Kwangchul Youn

OpusArte  Christian Thielemann/Orquesta del Festival de Bayreuth/*Tankred Dorst

 

2011       Susan Bullock/Frank van Aken/Eva-Maria Westbroek/Terje Stensvold/Martina Dike/Ain Anger

Oehms    Sebastian Weigle/Orquesta de la Ópera de Frankfurt                       226’        6,5/8

 

*2012     Deborah Voigt/Jonas Kaufmann/Eva-Maria Westbroek/Bryn Terfel/Stephanie Blythe/

Franz-Josef Selig

DG         James Levine/Orquesta del Metropolitan, Nueva York/*Robert Lepage          6,5/8

 

*2013     Nina Stemme/Simon O’Neill/Waltraud Meier/Vitalij Kowaljow/Ekaterina Gubanova/John Tomlinson

Arthaus   Daniel Barenboim/Orquesta de La Scala, Milán/*Guy Cassiers       63’35+93’10+69’20   9,5/9,5

 

*2018     Anja Kampe/Peter Seiffert/Anja Harteros/Vitalij Kowaljow/Christa Mayer/Georg Zeppenfeld

C Major  Christian Thielemann/Staatskapelle Dresden/*Vera Nemirova

 

*2018     Nina Stemme/Stuart Skelton/Emily Magee/John Lundgren/Sarah Connolly/Ain Anger

OpusArte Antonio Pappano/Orquesta de la Royal Opera House, Covent Garden/*Keith Warner 

 

2020       Irene Theorin/Stuart Skelton/Eva-Marie Westbroek/James Rutherford/Elisabeth Kulman/

Eric Halfvarson

BR          Simon Rattle/Orquesta Sinfónica de la Radio Bávara       217’14    7,5/8      

 

*2024     Anja Kampe/Robert Watson/Vida Mikneviciute/Michael Volle/Claudia Mahnke/Mika Kares

Unitel     Christian Thielemann/Staatskapelle Berlín/*Dmitri Tcherniakov   7,5/9       7,5/9

 

2026       Lise Lindstrom/Christopher Ventris/Sara Jakubiak/Mark Delavan/Deniz Uzun/Stephen Milling

Delos      Fabio Luisi/Orquesta Sinfónica de Dallas                         221’        6/8,5


martes, 15 de septiembre de 2026

Richard Wagner: Discografía (VI)

 

Ya cité, hace tiempo, algunas frases del muy interesante libro “Aspectos de Wagner” de Bryan Magee (ed. Acantilado). Pero vendrá muy bien recordarlas:

“Algunos directores cuyas interpretaciones de la obra de otros compositores son excelentes no dan la talla en Wagner, porque las unidades orgánicas de su música se les escapan”. Esto no es fácil de explicar, pero en determinados casos no es difícil apreciarlo.

“El mejor Wagner no es el Wagner con mejor sonido. Su música necesita sonar menos hermosa de lo que puede llegar a sonar”. Y yo opino que, en su grabación de El Anillo, Solti hace sonar intencionadamente a la orquesta, en muchos momentos, con cierta aspereza y hasta rudeza: cualidades que, cuando no las encuentro en otras interpretaciones de estas obras, las echo de menos.

“El mejor canto wagneriano es el de las grandes interpretaciones, que entrañan capacidad para la caracterización vocal y la actuación, dotes para la penetración psicológica y dramática, además de una manera hermosa de cantar”. ¡Amén!

 

Das Rheingold (El oro del Rin) (1869)

 

               Wotan/Fricka/Alberich/Loge/Freia/Fasolt/Fafner/Erda/Donner/Froh/Mime

 

1937       Friedrich Schorr/Karin Branzell/Eduard Habich/René Maison/¿?/Norman Cordon/

Emanuel List/Doris Doe

Naxos     Artur Bodanzky/Orquesta del Metropolitan, Nueva York                              132’        5/3

 

1950       Ferdinand Frantz/Elisabeth Höngen/Alois Pernerstorfer/Joachim Sattler/Walburga Wegener/

Ludwig Weber/Albert Emmerich/Margret Weth-Falke/Angelo Mattiello/Treptow/Emil Markwort

Music&Arts Wilhelm Furtwängler/Orquesta de La Scala, Milán                                  150’04    7/4

 

1953       Hans Hotter/Ira Malaniuk/Gustav Neidlinger/Erich Witte/Bruni Falcon/Ludwig Weber/

Josef Greindl/Maria von Ilosvay/Hermann Uhde/Gerhard Stolze/Paul Kuen

Foyer      Clemens Krauss/Orquesta del Festival de Bayreuth                                       144’        7/5

              

1953       Ferdinand Frantz/Ira Malaniuk/Gustav Neidlinger/Wolfgang Windgassen/Elisabeth Grümmer/

Josef Greindl/Gottlob Frick/Ruth Siewert/Alfred Poell/Julius Patzak

EMI        Wilhelm Furtwängler/Orquesta Sinfónica de la RAI, Roma                          155’10    8/5

 

1955       Hans Hotter/Georgine von Milinkovic/Gustav Neidlinger/Rudolf Lustig/Hertha Wilfert/

Ludwig Weber/Josef Greindl/Maria von Ilosvay/Toni Blankenheim/Josef Traxel/Paul Kuen

Testament Joseph Keilberth/Orquesta del Festival de Bayreuth                                    141’17   7/7

 

1956       Hans Hotter/Georgine von Milinkovic/Gustav Neidlinger/Ludwig Suthaus/Gré Brouwenstijn/

Josef Greindl/Arnold van Mill/Jean Madeira/Alfons Herwig/Josef Traxel/Paul Kuen

Golden Melodram Hans Knappertsbusch/Orquesta del Festival de Bayreuth               158’27  9/6

 

1958       Hans Hotter/Rita Gorr/Frans Andersson/Fritz Uhl/Elisabeth Grümmer/Theo Adam/

Josef Greindl/Maria von Ilosvay/Erik Saedén/Sándor Kónya/Gerhard Stolze

Arkadia  Hans Knappertsbusch/Orquesta del Festival de Bayreuth                              158’22  8,5/6

 

1959       George London/Kirsten Flagstad/Gustav Neidlinger/Set Svanholm/Claire Watson/

Walter Kreppel/Kurt Böhme/Jean Madeira/Eberhard Wächter/Waldemar Kmentt/Paul Kuen

Decca     Georg Solti/Orquesta Filarmónica de Viena                                                   145’45    9/8

 

1962       Otto Wiener/Grace Hoffman/Otakar Kraus/Gerhard Stolze/Jutta Meyfarth/Walter Kreppel/

Peter Roth-Ehrang/Marga Höffgen

Myto       Rudolf Kempe/Orquesta del Festival de Bayreuth                                          156’        8/6

 

1966       Theo Adam/Annelies Burmeister/Gustav Neidlinger/Wolfgang Windgassen/Anja Silja/

Kurt Böhme/Martti Talvela/Vera Sukupova/Gerd Nienstedt/Hermin Esser/Erwin Wohlfahrt

Philips    Karl Böhm/Orquesta del Festival de Bayreuth                                                136’18    8/7         

 

1968       Dietrich Fischer-Dieskau/Josephine Veasey/Zoltán Kelemen/Gerhard Stolze/

Simone Mangelsdorff/Martti Talvela/Karl Ridderbusch/Oralia Domínguez/Robert Kerns/

               Donald Grobe/Erwin Wohlfahrt

DG         Herbert von Karajan/Orquesta Filarmónica de Berlín                                   145’52    8/8

 

*1974     Thomas Stewart/Brigitte Fassbaender/Zoltán Kelemen/Peter Schreier/Jeannine Altmeyer/

Karl Ridderbusch/Louis Hendrikx/Birgit Finnilä/Leif Roar/Hermin Esser/Gerhard Stolze

DG         Herbert von Karajan/Orquesta Filarmónica de Berlín/*Karajan                    142’54  7,5/7,5

 

1980       Theo Adam/Yvonne Minton/Siegmund Nimsgern/Peter Schreier/Marita Napier/Roland Bracht/

Matti Salminen/Ortrun Wenkel/Karl-Heinz Stryczek/Eberhard Büchner/Christian Vogel

Eurodisc Marek Janowski/Staatskapelle Dresden                                                        138’56    7,5/8

 

*1980     Donald McIntyre/Hanna Schwarz/Hermann Becht/Heinz Zednik/Carmen Reppel/Matti Salminen/

Fritz Hübner/Ortrun Wenkel/Martin Egel/Siegfried Jerusalem/Helmut Pampuch

Philips    Pierre Boulez/Orquesta del Festival de Bayreuth/*Patrice Chéreau                 141’46    7/8

 

1989       James Morris/Marjana Lipovsek/Theo Adam/Heinz Zednik/Eva Johansson/Hans Tschammer/

               Kurt Rydl/Jadwiga Rappé/Andreas Schmidt/Peter Schreier/Peter Haage

EMI        Bernard Haitink/Orquesta Sinfónica de la Radio Bávara                               148’        7,5/8,5

 

1989       Robert Hale/Marjana Lipovsek/Ekkehard Wlaschiha/Robert Tear/Nancy Gustafson/

Jan Hendrik Rootering/Kurt Moll/Hanna Schwarz

EMI        Wolfgang Sawallisch/Orquesta de la Ópera Estatal de Baviera                      

 

*1990     James Morris/Christa Ludwig/Ekkehard Wlaschiha/Siegfried Jerusalem/Mari Anne Häggander/

Jan Hendrik Rootering/Matti Salminen/Birgitta Svendén/Alan Held/Mark Baker/Heinz Zednik

DG         James Levine/Orquesta del Metropolitan, Nueva York/*Otto Schenk             153’45    7,5/8

 

1993       John Tomlinson/Linda Finnie/Günter von Kannen/Graham Clark/Eva Johansson/Matthias Hölle/

Teldec/   Philip Kang/Birgitta Svendén/Bodo Brinkmann/Kurt Schreibmayer/Helmut Pampuch

*Warner Daniel Barenboim/Orquesta del Festival de Bayreuth/*Harry Kupfer             149’09    9/9

 

1995       Robert Hale/Hanna Schwarz/Franz-Josef Kapellmann/Kim Begley/Nancy Gustafson/

               Jan-Hendrik Rootering/Walter Fink/Elena Zaremba

Decca     Christoph von Dohnányi/Orquesta de Cleveland                                           147’04    7/8,5

 

*2008     Juha Uusitalo/Anna Larsson/Franz-Josef Kapellmann/John Daszak/Sabina von Walther/   158’20

Matti Salminen/StephenMilling/Christa Mayer/Ilya Bannik/Germán Villar/Gerhard Siegel

C Major  Zubin Mehta/Orquesta de la Comunidad Valenciana*La Fura dels Baus/Carlus Padrissa  8/9

 

2010       Terje Stensvold/Martina Dicke/Jochen Scheckenbecher/Kurt Streit/Barbara Zechmeister/

               Alfred Reiter/Magnus Baldvinsson/Meredith Arwady

Oehms    Sebastian Weigle/Orquesta de la Ópera de Frankfurt                                      152’        6,5/8,5

 

*2010     Bryn Terfel/Stephanie Blythe/Eric Owens/Richard Croft/Wendy Bryn Harmer/

               Franz-Josef Selig/Hans-Peter König/Patricia Bardon/Dwayne Croft/Adam Diegel/Gerhard Siegel

DG         James Levine/Orquesta del Metropolitan Nueva York/*Robert Lepage           6/8

 

*2010     René Pape/Doris Soffel/Johannes Martin Kränzle/Stephan Rügamer/Anna Samuil/Kwangchul Youn/

Timo Riihonen/Anna Larsson/Jan Buchwald/Marco Jentzsch/Wolfgang Ablinger-Sperrhacke

Arthaus   Daniel Barenboim/Orquesta de La Scala, Milán/*Guy Cassiers                      152’30    9,5/9,5

 

*2012     Bryn Terfel/Stephanie Blythe/Eric Owens/Richard Croft/Wendy Bryn Harmer/Franz-Josef Selig/

               Hans-Peter König/Patricia Bardon/Dwayne Croft/Adam Diegel/Gerhard Siegel

DG         James Levine/Orquesta del Metropolitan, Nueva York/*Robert Lepage          6/8

 

2013       Tomasz Konieczny/Iris Vermillion/Christian Elsner/Ricarda Merberth/Günther Groissböck/

               Timo Riihonen/Maria Radner/¿?/¿?/Andreas Conrad

Pentatone Marek Janowski/Orquesta Sinfónica de Radio Berlín                                   140’        6/9

 

2015       Michael Volle/Elisabeth Kulman/Tomasz Konieczny/Burkhard Ulrich/Annette Dasch/

               Peter Rose/Eric Halfvarson/Janina Baechle

BR          Simon Rattle/Orquesta Sinfónica de la Radio Bávara                                     142’        7,5/8

 

2015       Matthias Goerne/Michelle DeYoung/Peter Sindhom/Kim Begley/Anna Samuil/Kwangchul Youn/

               Stephen Milling/Deborah Humble/Oleksandr Pushniak/Charles Reid/David Angelosi                                 

Naxos     Jaap van Zweden/Orquesta Filarmónica de Hong Kong                                 153’11    7/8


*2024     Michael Volle/Claudia Mahnke/Johannes Martin Kränzle/Rolando Villazón/Vida Mikneviciute/

               Mika Kares/Peter Rose/Anna Kissjudit/Lauri Vasar/Siyabonga Maqungo/Stephan Rügamer

Unitel      Christian Thielemann/Staatskapelle Berlín/*Dmitri Tcherniakov                  7,5/9

 

2026       Mark Delavan/Demiz Uzun/Tómas Tómasson/Stefan Margita/Laura Wilde/Liang Li/

Andrew Harris/Tamara Mumford/Hunter Enoch/Jamez McCorkie/Michael Laurenz

Delos      Fabio Luisi/Orquesta Sinfónica de Dallas          153’25    6/8,5

 

*2026     Christian Gerhaher/Catriona Morison/Leigh Melrose/Brenton Ryan/Sarah Brady/Le Bu/

               Patrick Guetti/Jasmin White/Gihoon Kim/Thomas Atkins/Thomas Cilluffo

DCHall   Kirill Petrenko/Orquesta Filarmónica de Berlín                              137’        7,5/8,5

 

^^No he conseguido conocer qué cantantes encarnan cada uno de los papeles. Se trata

de una interpretación en mi opinión muy notable por la batuta, e incluso por la orquesta,

pero con un elenco vocal -de nombres en su mayor parte poco o nada conocidos-, muy variable,

a menudo muy endeble. Versión difícil, por tanto, de calificar.

En cuanto a la filmación de 2012 dirigida por James Levine, me ha desconcertado sobremanera:

casi todos los cantantes, sí, casi todos ellos, están muy fuera de estilo, y la batuta dista

de alcanzar el nivel de su grabación anterior. Wagner, el Wagner genuino, está bastante ausente.