Mostrando entradas con la etiqueta bartók. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta bartók. Mostrar todas las entradas

lunes, 25 de mayo de 2026

La obra orquestal cumbre del siglo XX · Opiniones de Copland

 

La obra orquestal cumbre del siglo XX

Yo lo he dicho y escrito en multitud de ocasiones, desde hace mucho tiempo. Pero ahora resulta que el otro día, consultando la estupenda Guía de la música sinfónica* dirigida por François-René Tranchefort, me encuentro con que este reconocido musicólogo francés lo afirma tajantemente, como no dejando lugar a dudas: “Esta partitura [Música para instrumentos de cuerda, percusión y celesta] es la cima de la música orquestal de Béla Bartók y, sin duda, de toda la música del siglo XX”. Otros dos testimonios muy elocuentes: “Esta obra maestra es la sublimación genial del folklore húngaro” (Eduard Reeser). “Quizá sea aquí donde Bartók ha dado la más alta expresión de su genio” (Olivier Messiaen).

Sin embargo, la opinión más extendida -reflejada en numerosas encuestas- es que ese puesto correspondería a La consagración de la primavera de Igor Stravinsky. Puede que esta partitura haya sido más rompedora (el enorme escándalo de su estreno le ha ayudado), y desde luego más influyente. Pero la originalidad, la audacia, la profundidad, la perfección estructural y el calado de la obra de Bartók, de 1936, son -en mi opinión- mayores. Por otra parte, la producción del húngaro es más abundante en obras maestras que la del ruso, que a menudo se pierde en sus ingeniosos juegos, originales y tantas veces lúdicos, cualidades mucho menos trascendentes que las de los Cuartetos o los Conciertos del húngaro, por poner solo unos pocos ejemplos. Bartók fue mucho más discreto que Stravinsky, quien supo venderse a sí mismo muy hábilmente, y que siempre estaba en los focos junto a otros grandes artistas creadores de su tiempo, destacando entre ellos Pablo Picasso.  

*Alianza Editorial Diccionarios. Segunda edición, Madrid 1995. Un libro muy recomendable, pero que está muy descuidadamente traducido al castellano.

..........................

Cuatro lúcidas sentencias de Aaron Copland

(con las que estoy plenamente de acuerdo)

“¿Quiere decir algo la música? Mi respuesta será: Sí. Y ¿se puede expresar con palabras lo que dice la música? Mi respuesta a eso será: ¡No!*”

“Si una composición musical es una gran obra de arte, no espere el oyente que le diga exactamente lo mismo cada vez que vuelva a escucharla”.

“El atractivo del sonido es una fuerza poderosa y primitiva, pero no debemos permitirle que usurpe una porción exagerada de nuestro interés. El plano sensual es importante en música, muy importante, pero no constituye todo el asunto […] No vaya a creerse que el valor de la música está en razón directa de su atractivo sonoro, ni que la música escrita por el compositor más grande sea la de sonoridades más deliciosas. Si ello fuera así Ravel sería un creador más grande que Beethoven”.

“Existen muchos pianistas** que se pasan la vida tocando grandes obras y, sin embargo, su comprensión de la música es, en general, bastante pobre”.

*Quizá sí se puede de una manera muy general y aproximativa; palabras que se quedan siempre muy cortas frente a lo que la música nos dice.

**Yo habría precisado: pianistas virtuosos.

jueves, 7 de mayo de 2026

Béla Bartók: Discografía (y X)

 

VOCAL


15 Canciones populares

1964? Hungaroton Erzsebét Török/Attila Balasfay         35’       7/7

 

25 Canciones

1992 Hungaroton Julia Hamari/Ilona Prunyi/OEstatalHungría/János Kovács  66’  8/7

 

5 Canciones Sz101, BB108 (1933)

2023 Pentatone Magdalena Kozená/OFilCheca/Simon Rattle     11’30    9/9

 

18 Canciones

2023 Brilliant   Katalin Karólyi/Klára Würtz     26’06   6/8

 

Cantata profana, para tenor, barítono, coro y orquesta, Sz94, BB100 (1930)

1952 DG          Helmut Krebs/Dietrich Fischer-Dieskau/CorosRIAS, Catedral

                        SantaEduvigis/OSinfRadioBerlín/Ferenc Fricsay           18’41   8,5/7

1971 Hungaroton Jozsef Reti/Jozsef Gregor/CorosRTVHúngara/

OSinfBudapest/Antal Dorati (con narración de Bartók)  24’36   9/7,5

1987 Hungaroton Jozsef Reti/Andras Farago/CorosBudapest/OSinfBudapest/

Janos Ferencsik                                                            19’44   8/8                  

1992 DG          John Aler/John Tomlinson/Coros&OSinfChicago/

Pierre Boulez                                                               18’04   9,5/9

1998 Decca      Tamas Daróczy/Alexandru Agache/CorosRTVHúngara/

OFestivalBudapest/Sir Georg Solti                                17’53   8/8,5

2023 Pentatone Ioan Hotea/Bogdan Baciu/Coro&OFilEstatalTransilvania/
                        Lawrence Foster                                                          18’37   8/9

                        La versión de Fricsay está cantada en alemán.

 

Escenas aldeanas, Sz78, BB87a (1926)

197? Audite      Edith Mathis/Karl Engel                       14’50   8/7

2022 Pentatone Magdalena Kozena/Yefim Bronfman     12’24   9/9

 

10 Coros

197? Hungaroton CoroEstudiantesAcademiaFLisztBudapest/Antal Dorati 14’    9/8

 

Música coral completa

2015 BCM       CorosEstudiantesAcademiaFLisztBudapest, Universidad Eötvös Loránd/

Zoltán Kocsis (piano)/László Dobszay   113’     8-9/8

(BCM=Budapest Music Center)

 

ÓPERA


El castillo de Barbazul, op. 11, Sz48, BB62 (1918)

1958 DG              Dietrich Fischer-Dieskau, Hertha Töpper/OSinfRadioBerlín/Fricsay    54’08    8/6,5

1962 Audite        Dietrich Fischer-Dieskau, Irmgard Seefried/OFestLucerna/Kubelik      60’32   

1962 Sony           Jerome Hines, Rosalind Elias/OdeFiladelfia/Ormandy                           55’45    7/7,5

1963 Mercury     Olga Szönyi, Mihail Szekely/OSinfLondres/Dorati                                 53’32    6/7,5

1965 Decca         Walter Berry, Christa Ludwig/OSinfLondres/Kertész                              59’30    8/7,5

1975 Claves        Fischer-Dieskau, Brigitte Fassbaender/OSuisseRomande/Sawallisch    47’14    7/6

1976 Sony           Siegmund Nimsgern, Tatiana Troyanos/OSinfBBC/Boulez                    61’14    9/8

1979 DG              Dietrich Fischer-Dieskau, Julia Varady/OEstatalBaviera/Sawallisch     58’20     9/8

1980 Decca         Kolos Kovats, Sylvia Sass/OFilLondres/Solti                                          57’08    9/8

*1980 Decca       Kolos Kovats, Sylvia Sass/OFilLondres/Solti (Esc.: Miklós Szinetár)  57’08    9/8

1981 Hungaroton Yevgeny Nesterenko, Elena Obraztsova/OOpEstHungría/Ferencsik     57’04    9/8,5

1988 Sony           Samuel Ramey, Eva Marton/OEstatalHungría/Adam Fischer                62’01    8/8,5

*1993 Teldec      Robert Lloyd, Elizabeth Laurence/OFilLondres/Adam Fischer (Esc.: L.Megahey)    8/8              

1994 Denon        Falk Struckmann, Katalin Szendrényi/OSinfRFrankfurt/Eliahu Inbal**59’48    8,5/9

1996 EMI            John Tomlinson, Anne Sofie von Otter/OFilBerlín/Haitink**                62’56               9,5/9,5

1998 DG              László Polgár, Jessye Norman/OSinfChicago/Boulez**                         58’00    9/9,5

2003 Decca         László Polgár, Ildiko Komlosi/OFestBudapest/Iván Fischer**               55’20    8/9

2009 LSO            Willard White, Elena Zhidkova/OSinfLondres/Gergiev**                      58’46    7/8

2014 Signum       John Tomlinson, Michelle DeYoung/OPhilharmonia/Salonen**            66’36    8,5/8

2016 Decca         Matthias Goerne, Elena Zhidkova/OSaitoKinen/Ozawa**                     58’22    8,5/9

*2018 Arthaus    John Relyea, Ekaterina Gubanova/OÓperaParís/Salonen (Esc.: K.Warlikowski)       8/8

2019 Chandos     John Relyea, Michelle DeYoung/OFilBergen/Edward Gardner              58’49               8,5/9,5

2021 Bis              Mika Kares/Szilvia Vörös/OFilHelsinki/Susanna Mälkki**                   60’26    8/9

*2021 DCHall    Ildikó Komlósi/Johannes Martin Kränzle/OFilBerlín/Susanna Mälkki                9/9

**versión con narrador. Las versiones de Fricsay y Kubelik están cantadas en alemán.             


“Bartók es el verdadero representante de la revolución musical. Menos centelleante que Stravinsky, menos dogmático que Schoenberg, es quizá el más íntimamente músico de los tres y en el que el desarrollo se ha organizado dentro de un esfuerzo más constante y mejor ordenado” (Arthur Honegger)


miércoles, 6 de mayo de 2026

Béla Bartók: Discografía (IX)

 


9 Pequeñas piezas, Sz82, BB90 (1926)

1956 Sony        György Sandor 16’41   8/7

1997 Philips     Zoltán Kocsis   15’16   8/9

1999 Chandos   Geoffrey Tozer 15’29   9/9

2015 Hänssler   Andreas Bach   14’45   8/9

 

Pequeña Suite, Sz105, BB113 (adaptación de 6 de los Dúos para 2 violines)

1997 Philips     Zoltán Kocsis   6’41     9/9

2002 Naxos      Jenö Jandó        6’43     9/9

2015 Hänssler   Andreas Bach   7’05     9/9

 

4 Piezas, Sz22, BB27 (1903)

2001 Philips     Zoltán Kocsis   9’27+4’58+3’23+8’17   8/9

 

10 Piezas fáciles, Sz39, BB51 (1908)

1979 EMI         Michel Béroff (5 piezas) 12’38  8/8

1986 ASV        Peter Frankl                  17’11    9/8,5   

2000 Philips     Zoltán Kocsis               17’56   9/9

2002 Naxos      Jenö Jandó                   16’26   8/8

2015 Hänssler   Andreas Bach               17’36   9/9

           

Principiantes al piano, Sz53, BB66 (1913)

1994 Philips     Zoltán Kocsis   14’33   8/9

2015 Hänssler   Andreas Bach   11’29    8/9

 

Rapsodia op. 1, Sz26, BB36a (1904, rev. 1923) (versión larga)

2001 Philips     Zoltán Kocsis               18’49   8/9

2020 Bis           Alexandre Kantorow     20’18   9/9

           

Rapsodia op. 1, BB36b (1904, rev. 1908) (versión corta)

2001 Philips     Zoltán Kocsis   10’39               9/9

 

3 Rondós sobre melodías populares (eslovacas), Sz84, BB92 (1927)

1984 Denon      András Schiff               7’45                             8/8,5

1986 ASV         Peter Frankl                  7’40                             9/8,5

1994 Philips     Zoltán Kocsis               2’55+2’35+2’37            8/9

2017 Hyperion  Cédric Tiberghien         3’02+2’54+3’11            8/9

 

Sonata, Sz80, BB88 (1926)

1955 DG          Andor Foldes    12’34                           7/7

1979 EMI         Michel Béroff   4’02+5’21+3’13            8/8

1981 Sony        Perahia             4’29+4’51+3’35            8/8,5

1982 HMundi   Claude Helffer  4’16+4’17+3’17            7,5/7

1993 Hungarot  Erzsébet Tusa   4’48+6’26+3’32            8/7,5   

1994 Globe       Klára Würtz      4’36+4’56+3’37            7/8

1997 Philips     Zoltán Kocsis   4’27+4’36+3’14            9,5/9

1999 Chandos   Geoffrey Tozer 4’16+4’35+3’46            8/9

2001 Naxos      Jenö Jandó        4’28+4’31+3’14            8/8

2015 Hänssler   Andreas Bach   4’56+5’40+3’43            8,5/9

2013 WDR       Pérez Floristán  4’53+5’08+3’28            8/8

2014 HMundi   Alain Planès     4’46+5’44+3’59            9,5/9

2017 Hyperion  C.Tiberghien     4’52+5’29+3’49            8/9

2020 Claves      Chen Zhang      4’26+4’53+3’27            7/8

 

Sonatina, Sz55, BB69 (1915)

19?? Hungaroton Bartók                        3’45                               9/5      

1953 DG          Monique Haas              3’46                             8/7

1955 DG          Andor Foldes                3’45                             7/7

1970 Philips     Stephen Kovacevich     1’29+0’52+1’42            8,5/8

1979 EMI         Michel Béroff               1’22+0’50+1’40            8/8

1989 Hungaroton Deszö Ránki               1’42+0’45+1’47            8/8

1992 Philips     Zoltán Kocsis               1’35+0’36+1’43            8/9

1999 Chandos   Geoffrey Tozer             1’21+0’34+1’43            9/9

2002 Naxos      Jenö Jandó                   1’36+0’39+1’51            9,5/9

2015 Hänssler   Andreas Bach               1’32+0’42+2’07            9/9

2017 Hyperion  Cédric Tiberghien         1’36+0’41+2’05            8/9

2026 Cavi         Dénes Varjon                1’35+0’35+1’53            9,5/9

 

Suite, op. 14, Sz62, BB70 (1916)

19?? Hungaroton Bartók                        08’00   9/5

1955 DG          Andor Foldes                08’36   8/7

1981 Sony        Murray Perahia             08’32   8/8,5

1981 Teldec      Deszö Ránki                 08’49   9/9

1982 HMundi   Claude Helffer              08’10   8/7

1986 ASV         Peter Frankl                  09’45   9/8,5

1989 Hungaroton Deszö Ránki               09’09   8/8

1993 Hungarot  Erzsébet Tusa               09’16   8/7,5

1994 Philips     Zoltán Kocsis               08’01   8/9

1994 Globe       Klára Würtz                  08’47   7/8

2001 Naxos      Jenö Jandó                    08’41   8/8

2011 Hänssler   Andreas Bach               09’45   8/8

2021 Hortus      Matteo Fossi                09’27   7,5/7

2016 Hyperion  Cédric Tiberghien         10’03   9/9

2026 Cavi         Dénes Varjon                09’16   10/9

 

Suite de danzas, Sz77, BB86b (1905)

1984 Denon      András Schiff   16’49   8,5/8,5

2001 Philips     Zoltán Kocsis   15’08   8/9

2002 Naxos      Jenö Jandó        15’17   8/8

2011 Hänssler   Andreas Bach   15’12   8/9

2014 HMundi   Alain Planès     18’00   8,5/9

2020 Claves      Chen Zhang      16’32   8/8,5

lunes, 4 de mayo de 2026

Béla Bartók: Discografía (VIII)

 


 15 Canciones campesinas húngaras, Sz71, BB79 (1918)

1979 EMI         Michel Béroff               12’00   8/8

1984 Denon      András Schiff               12’43   8/8,5

1986 ASV         Peter Frankl                  13’04   9/8,5

1999 Chandos   Geoffrey Tozer             12’35   8,5/9

2000 Philips     Zoltán Kocsis               13’21   9/9

2014 HMundi   Alain Planès                 13’16   9/9

2016 Hyperion  Cédric Tiberghien         14’38   9/9

2026 Cavi         Dénes Varjon                13’36   9/9

 

Canciones navideñas rumanas, Sz57, BB67 (1915)

1989 Hungaroton Deszö Ránki   10’44   8/8

1994 Philips     Zoltán Kocsis   10’44   9/9

 

3 Canciones populares húngaras del distrito de Csík, Sz35a, BB45b (1907)

1992 Philips     Zoltán Kocsis   3’12     8/9

1994 Globe       Klára Würtz      3’16     7/8

2021 Hortus      Matteo Fossi     3’04     7/7

2026 Cavi         Dénes Varjon    3’53     10/9

 

3 Canciones populares húngaras, Sz66, BB80b (1918)

1989 Hungaroton Deszö Ránki   3’40     8/8

1992 Philips     Zoltán Kocsis   3’56     8/9

1999 Naxos      Jenö Jandó        4’03     8/8      

 

4 Cantos fúnebres, op. 9a, Sz45, BB58 (1910)

1994 Philips     Zoltán Kocsis   08’18   8/9

1999 Naxos      Jenö Jandó        08’05   9/8

2015 Hänssler   Andreas Bach   10’24   10/9

 

6 Danzas populares rumanas, Sz56, BB68 (1915)

1955 DG          Andor Foldes                4’20     7/7

1956 Westminster Edith Farnadi             4’07     5/5

1979 EMI         Michel Béroff               4’45     8/8

1982 HMundi   Claude Helffer              4’22     7/7,5

1984 Denon      András Schiff               4’44     8/8,5

1986 ASV        Peter Frankl                  4’51     8/8,5

1989 Hungaroton Deszö Ránki               4’28     8/8

1992 Philips     Zoltán Kocsis               5’09     8/9

1994 Globe       Klára Würtz                 4’49     7,5/9

1999 Chandos   Geoffrey Tozer             4’20     8/9

2002 Naxos      Jenö Jandó                   4’36     9/9

2010 DG          Hélène Grimaud           5’33     9/9

2014 HMundi   Alain Planès                 4’57     8,5/9

2016 Hyperion  Cédric Tiberghien         5’11     9/9

2021 Hortus      Matteo Fossi                4’23     8/7      

 

2 Danzas populares rumanas, op. 8a, Sz43, BB56 (1910)

1956 Westminster         Edith Farnadi    4’36+4’15        6/5

1986 ASV                          Peter Frankl      4’58+4’14        9,5/8,5  

1994 Philips                 Zoltán Kocsis   4’34+3’47        9/9

1999 Naxos                  Jenö Jandó        4’41+3’48        8/8

 

2 Elegías, op. 8b, Sz41, BB49 (1909)

1956 Sony        György Sandor 5’19+5’12        6/7

1992 Philips     Zoltán Kocsis   6’43+7’58        9/9

2021 Hortus      Matteo Fossi     6’38+8’19        8/7

2022 Prospero   Marija Bokor    6’54+7’12        8/8

2026 Cavi         Dénes Varjon    6’32+7’09        10/9

 

7 Esbozos, op. 9b, Sz44, BB54 (1910)

1956 Sony        György Sandor 09’57   8/7

1980 Philips     Zoltán Kocsis   11’20    8/8

2015 Hänssler   Andreas Bach   11’15    8/9      

2026 Cavi         Dénes Varjon    11’29    9/9

 

3 Estudios, op. 18, Sz72, BB81 (1918)

1956 Sony        György Sandor             2’21+3’28+2’29            8,5/7

1994 Philips     Zoltán Kocsis               2’08+2’57+2’00            8/9

1994 ProPiano  Jerome Lowenthal        2’16+3’45+2’25            9/9

2015 Hänssler   Andreas Bach               2’18+3’30+2’33            9/9

2015 Acousence Mark Taratushkin         2’16+3’08+2’34            8/9

2017 Hyperion  Cédric Tiberghien         2’28+3’41+2’29            8/9

2021 Naxos      Fülöp Ránki                 2’12+3’09+2’11            9/9

 

Improvisaciones sobre canciones campesinas húngaras, op. 20, Sz74, BB83 (1920)

1981 Sony        Murray Perahia             10’23   8/8,5   

1982 HMundi   Claude Helffer              11’28    7/6

2000 Philips     Zoltán Kocsis               10’51   9/9

2002 Naxos      Jenö Jandó                    12’01   9/9

2015 Acousence Mark Taratushkin         12’04   8/9

2016 Hyperion  Cédric Tiberghien         14’05   9/9

2019 Pentatone Tamara Stefanovich      11’20    7/9

2022 Prospero   Marija Bokor                12’00   8/8

2026 Cavi         Dénes Varjon                11’55    9/9

 

Marcha fúnebre de Kossuth, Sz 21, BB31 (1903)

2001 Philips     Zoltán Kocsis   4’52     9/9

 

Microcosmos, Sz107, BB105 (153 piezas) (1926, 1932-39)

1924 Naxos      Bartók (24 piezas)                    8/3

1956-57 Naxos Edith Farnadi                136’56  7/6

19?? Hungaroton Ditta Bartók-Pásztory   139’54  7/6

1977 Teldec      Deszö Ránki                 126’07  9/8

1999 Philips     Zoltán Kocsis               152’36  9/8,5

 

Microcosmos: Libro V

2016 Hyperion  Cédric Tiberghien         21’39  

 

Microcosmos: Libro VI

2016 Hyperion  Cédric Tiberghien         28’57  

 

Para los niños: 85 piezas, Sz42, BB53 (1909)

1976 EMI         Michel Béroff   66’44 (libros I y II)       8/8

1977 Teldec      Deszö Ránki     73’24                           9/8

 

Para los niños: 79 piezas, Sz42, BB53 (1909, rev. 1943, 1945)

1981 Hungaroton Zoltán Kocsis  73’31   8/8

1994 Philips     Zoltán Kocsis   74’39   9/8,5